महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (MSRTC) प्रवाशांसाठी एक मोठा बदल जाहीर केला आहे. यापुढे एसटी बसांमध्ये विविध सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) अनिवार्य करण्यात आले आहे. परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी फेब्रुवारी २०२६ मध्ये ही घोषणा केली. हा उपक्रम सरकारी अनुदान योग्य व्यक्तींपर्यंत पोहोचवण्यासाठी, कागदपत्रांवर आधारित प्रक्रिया बंद करून पारदर्शक आणि कैशलेस तिकीट व्यवस्था राबवण्यासाठी आणला जात आहे.
कोणाला NCMC कार्ड आवश्यक आहे?
एसटीच्या विविध सवलत योजनांचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांना हे कार्ड घ्यावे लागेल. यामध्ये मुख्यतः खालील गटांचा समावेश आहे:
- विद्यार्थी (Student Concession)
- ज्येष्ठ नागरिक (Senior Citizens)
- महिला (Women – सध्या ५०% सवलत मिळणाऱ्या)
- दिव्यांग व्यक्ती (Persons with Disabilities)
- स्वातंत्र्यसैनिक (Freedom Fighters)
- मान्यताप्राप्त पत्रकार (Accredited Journalists)
- इतर सरकारी सवलत योजना लाभार्थी
हे कार्ड नसेल तर या सवलती मिळणार नाहीत, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
कार्ड कसे आणि कुठे मिळेल?
- राज्यभरात ३,००० हून अधिक एजंट्स नेमण्यात आले आहेत, जे ग्रामीण भागातील प्रवाशांसाठीही सोयीस्कर ठरतील.
- नोंदणी प्रक्रिया सुरू झाली असून, लवकरच अधिकृत केंद्रे आणि ऑनलाइन पर्याय उपलब्ध होऊ शकतात.
- आवश्यक कागदपत्रे: वय, ओळखपत्र, सवलतीसाठी पात्रता दाखवणारे प्रमाणपत्र (उदा. आधार कार्ड, ज्येष्ठ नागरिक प्रमाणपत्र, विद्यार्थी ओळखपत्र, दिव्यांगत्व प्रमाणपत्र इ.)
- कार्ड कॉन्टॅक्टलेस असून, बसच्या इलेक्ट्रॉनिक तिकीट मशीनवर टॅप करून तिकीट काढता येईल.
कार्डची किंमत किती?
- नवीन NCMC कार्डची किंमत १९९ रुपये (GST सहित) आहे.
- जुन्या स्मार्ट कार्डचा (जर असेल तर) एक्सचेंज केल्यास १४९ रुपये इतकी सवलत मिळेल.
- काही ठिकाणी कार्ड रिचार्ज करून वापरावे लागेल, ज्यामुळे प्रवास अधिक सोपा आणि पारदर्शक होईल.
फायदे काय?
- कैशलेस आणि डिजिटल तिकीट व्यवस्था
- अनुदानाचा गैरवापर रोखणे
- प्रवासाचा अचूक रेकॉर्ड
- वेगवान तिकीट काढण्याची सुविधा
- एकाच कार्डने राज्यभरातील ‘लालपरी’ बसांमध्ये सवलत मिळेल
काही प्रवाशांकडून कार्डची किंमत आणि अनिवार्यतेवर टीका होत असली तरी सरकारने हे पाऊल डिजिटल इंडियाच्या दिशेने महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले आहे. ज्यांना सवलतींचा लाभ घ्यायचा आहे, त्यांनी लवकरात लवकर NCMC कार्ड काढून घ्यावे, असे आवाहन एसटी अधिकाऱ्यांकडून करण्यात येत आहे.
(ही माहिती फेब्रुवारी २०२६ पर्यंतच्या उपलब्ध बातम्या आणि अधिकृत घोषणांवर आधारित आहे. अधिक अपडेट्ससाठी MSRTC च्या अधिकृत वेबसाइट किंवा स्थानिक आगाराशी संपर्क साधावा.)
